Б?ра тарту кімге керек болды?

Б?ра тарту кімге керек болды? Бекзаттар ДІН?СІЛОВ

«Локомотив» акционерлік ?о?амыны? филиалы – Арыс локомотив пайдалану депосы ?зіндік тарихы бар, та?ылымы мол к?сіпорындарды? бірі. Оны? да??ы б?рын?ы КСРО кезінде де д?ркіреп т?рды. ?азір де, т?уелсіз ?аза?стан бойынша, алды??ы ?атарлы ??рылым болып саналады.

Міне, осынау к?сіпорын жайлы «КТК» телеарнасынан 29-с?уірде берілген жа?ымсыз хабар ?жым ?шін де, акционерлік ?о?ам ?шін де т?беден жай т?скендей ?сер етті. Со?ан орай т?уелсіз сарапшы ша?ыртылып, арнайы комиссия ??рылды. Аталмыш хабарды? д?рыс, б?рысты?ы тексерілді. Т?мендегі ма?алада сол т?уелсіз сараптаманы? ?орытындысы негізге алына отырып ж?не журналистер «десантыны?» ?з к?здерімен к?ргендері мен т?йгендері есепке алынып, м?селені? м?н-жайы с?з болады.

Арыс локомотив пайдалану депосыны? балансында 105 локомотив бар, оны? 68-і 1981-91 жылдары Ресейде шы?арыл?ан электровоздар. Оларды? пайдалану мерзімі 30 жыл?а есептелген. Я?ни, пайдалану мерзімі бітпеген. Б?ларды? б?рі ж?не ?ал?ан манервлік ж?мыстар?а пайдаланылатын тепловоздар да жарамды ?рі пойыз ?оз?алысы ?ауіпсіздігіне ?ойылатын талаптар?а толы? жауап береді.

Т?уелсіз сараптама ?орытындысы бойынша, м?нда?ы электровоздар рейске шы?ар алдында екі кезе?нен т?ратын к?рделі тексерумен ?зірліктен ?ткізіледі. Біріншісі локомотивтерге ТО-2 техникалы? ?ызметі к?рсетіледі. Я?ни, локомотивтерді? ма?ызды ж?йелері маймен, арнайы ??ммен ?амтамасыз етіледі. Белгі беру ж?не байланыс ж?йелері, радиостансасыны? прибор, тетіктері м??ият тексеріледі. Содан кейін барып тексерушілер, жазбаша т?рде, рейске шы?у?а болады деген р??сатын береді. Екінші кезе?і локомотив бригадасыны? машинаны ?абылдап алуы болып табылады. Я?ни, машинист пен оны? к?мекшісі локомотивті? аса ма?ызды ж?йелеріні? ж?мысын жан-жа?ты тексеріп, оны? жарамды екенін білдіретін ?а?аз-кітапша?а ?ол ?ойып алады, барлы? тетіктері, жылдамды? ?лшегішіне дейін тексеріледі. Оны? ?стіне локомотивтер жыл сайын екі рет, к?ктемгі ж?не к?згі комиссиялы? бай?аудан ?ткізілетіні белгілі. Ол кезде де локомотив ж?йелеріндегі майлары ауыстырылады, барлы? тетіктері ?алыпты жа?дай?а келтіріледі, сырлау-?рлеу ж?мыстары да ж?ргізіледі.

Б?л, ?рине, ?ауіпсіздік шаралары ?шін ?здіксіз ж?ргізілетін ж?мыс. Ал «КТК» телеарнасынан берілген хабар не дейді? Онда жал?ан а?парат берілген екен. Мысалы, телеарна журналистері ?ш секциялы тепловозды? орта??ы секциясын ?ана телекамера?а т?сіріп, «машинист пен оны? к?мекшісі отыратын кресло-орынды? жо?, жары? беру ж?йесі, ?ауіпсіздік приборлары, бас?ару пульті ж?мыс істемейді, машинистер орынды?тарын ?здерімен бірге алып ж?реді, жылдамды? ?лшегіш, радиостансасы жо?» деген ма?ынада хабар тарат?ан. Тіпті, «поезд дальнего следования может превратиться в поезд смерти» деп те со?ып жіберген. Б?л пікір шынды??а жанаспайды, о?ан ?ш ?айнаса сорпасы ?осылмайды, журналистік этика?а да жатпайды. Т?уелсіз сарапшыны? да, «Локомотив» акционерлік ?о?амы басшыларыны? да, ?жымны? да пікірлері осындай:

- Біз, бір топ газет ж?не телеарна журналистері жуырда Арыс локомотив пайдалану депосына арнайы барып, м?селені? м?н-жайына ?аны?ып ?айтты?. Астанадан арнайы келген «Локомотив» А? бас инженері Ба?ытжан ?уанышев, баспас?з хатшысы Любовь Подоляк, Алматыдан ша?ыртыл?ан т?уелсіз сарапшы, М.Тынышбаев атында?ы К?лік ж?не коммуникация академиясыны? о?ытушысы, профессор, техника ?ылымдарыны? докторы С.Абдуллаев, Арыс локомотив пайдалану депосыны? директоры ?алдыхан ?тегенов бізді локомотивтерді?, оны? ішінде екі бірдей ВЛ-80С электровозыны? техникалы? жа?дайларымен таныстырды. Б.?уанышев ?ш секциялы тепловозды? техникалы? жа?дайын к?рсетіп, оларды? ?р?айсысыны? ат?аратын ?ызметін т?сіндіріп берді. Одан т?йгеніміз, машинистер бірінші ж?не ?шінші секцияда отырып, ж?мыс істейді. Б?л секциялар жан-жа?ты жабды?тал?ан, жары? та бар, бас?ару пульті де, бас?а да приборлар, жылдамды? ?лшегіш пен байланыс ж?йелері толы? ж?мыс істеп т?р. Ал ортасында?ы секцияда м?ндай жабды?, приборларды? болуы ?ажет емес. Б?л секция ауыр салма?ты пойыздарды алып ж?ру кезінде ?осымша к?ш-?уат беру ?шін ?ана пайдаланылады. Ал орынды?ы ТО-6 техникалы? ?ызмет к?рсету кезінде ж?ндеуге ?ойыл?ан екен. Т?сіру тобы, жерден жеті ?оян тап?андай, жал?ан дабыл ?а??ан. Ортада?ы секцияда машинистер мен оны? к?мекшілері отырмайды. Сонды?тан онда кресло-орынды?ты? немесе приборларды? болуы міндетті емес. «КТК» телеарнасыны? т?сіру тобы, неге екені белгісіз, тек осы орта??ы секцияны т?сіріп, машинистер бас?аратын бірінші секцияны т?сірмеген. Ал олар толы? жабды?тал?ан болып шы?ты. М?ны т?уелсіз сарапшы С.Абдуллаев жаса?ан сараптама ?орынтындысынан да к?руге болады. Онда пойыз ?оз?алысы ?ауіпсіздігіне ?ауіп т?ндіретіндей бірде-бір факті немесе кемшілік к?рсетілмеген.

Біз «Локомотив» А? локомотив ж?ндеу ж?мыстарымен айналысатын бас?арма басты?ы ?ділбай ?анатбаевпен те тілдестік. Ол да «КТК» телеарнасы журналистеріні? а?паратымен ?зілді-кесілді келіспейтінін білдірді.

Ал бірінші сыныпты машинист Керімтай Бай??ттиев пен екінші сыныпты машинист Владимир Касьянов болса, телехабарды? тек к?лкі тудыр?анын, к?сіби т?р?ыдан ал?анда сауатсыз да сал?ырт дайындал?анын атап к?рсетті.

Сонда жал?ан а?парат тарату, жа?дайды б?рмалап к?рсету, с?йтіп да??ты депоны? имиджіне, рейтингіне селкеу салу кімге ?ажет болды екен? ?лде оны? артында белгілі бір м?дде жатыр ма, ?лде т?сіру тобыны? біліксіздігі ме? Тасада т?рып о? ату кімге ?ажет болды екен?..